ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ
“ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ”
Loading...    Please wait.

 

Τιμητική εκδήλωση για τον καλλιτέχνη Κώστα Λόβουλο
 

(Κείμενο από την Μπραστιανού Κατερίνα,  μέλος του Πολιτιστικού Συλλόγου Λιμεναρίων «Το Κάστρο» )

 

Τιμητική εκδήλωση για τον καλλιτέχνη Κώστα Λόβουλο πραγματοποιήθηκε από τον πολιτιστικό σύλλογο Λιμεναρίων «Το Κάστρο» στον θερινό κινηματογράφο «Μαριάννα» στις 2 Αυγούστου  2006. Η εκδήλωση περιελάμβανε έκθεση κάποιων χαρακτηριστικών γλυπτών από ξύλο ελιάς καθώς και παρουσίαση του έργου του Κ. Λόβουλου.
 

 Η αρχή έγινε με την εισήγηση του προέδρου του συλλόγου κ. Κώστα Βλαστάρη . Στη συνέχεια η αντιπρόεδρος κ. Έλσα Σαουλίδου διάβασε ένα βιογραφικό σημείωμα του καλλιτέχνη και κάποιες γενικές κριτικές που αφορούσαν τις επιρροές, τα θέματα και τα υλικά ης τέχνης του.
 

Ακολούθησε η ανάγνωση σε ελληνικά και αγγλικά μιας κριτικής του επίτιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου του Michigan USA  κ. Henry Skolimowski - o  οποίος και παρευρισκόταν στην εκδήλωση- για τα έργα του Κ. Λόβουλου «Νέα Αυγή» . Το πρώτο αυτό τμήμα της εκδήλωσης έκλεισε με την ανάγνωση ενός άρθρου του κ. Πέτερ Ρότβινκελ με τον τίτλο «Ελιά και Τέχνη».
 

Το δεύτερο μέρος ξεκίνησε με την παρουσίαση ενός προγράμματος Powerpoint της ομάδας μαθητών Β΄Λυκείου Λιμεναρίων στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με θέμα τα γλυπτά της Θάσου. Σε αυτό γινόταν μια αναδρομή στα σημαντικότερα έργα και τους εκπροσώπους της γλυπτικής στη Θάσο από την αρχαιότητα ως σήμερα. Η επιμέλεια ανήκει στην καθηγήτρια κ. Ευαγγελία Παγώνη.
 

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προβολή ενός  slideshow του Συλλόγου που επιμελήθηκαν ο κ. Καϊδης Νίκος , η  κ. Αγγέλου Θώμη και ο Πρόεδρος του Συλλόγου. Στο slideshow παρουσιάστηκαν κάποιες από τις σπουδαιότερες δημιουργίες του Κ. Λόβουλου καθώς και ποιήματα των Κ. Καβάφη και Γ. Σεφέρη που απηχούν τη φιλοσοφία του έργου του.


 

ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ

( Πέτρος- Γρηγόριος  Ρότβιγκελ.  30.07.06)

 

Αγαπητοί φίλοι, αγαπητοί παρευρισκόμενοι

 

Ο Βινσεντ βαν Γκογκ έγραφε, στις 26 Απριλίου 1889, στον αδερφό του από το νότο της Γαλλίας. Αχ, Καλέ μου Τέο, αν μπορούσες μόνο να δεις τις ελιές στο βλέμμα αυτό…..
 

Οι γέρικες αργυρές φυλλωσιές, το ασημοπράσινο χρώμα μπρος στο γλαυκό και πλάι σ΄ αυτό οι πορτοκαλιές ανταύγειες της εξογκωμένης γης. Όλα είναι εντελώς διαφορετικά από την εντύπωση, που έχουμε εμείς στο Βορρά. Το θρόισμα  ενός άλσους από λιόδεντρα έχει κάτι το μύχιο και σεβάσμιο… Είναι τόσο εξαίσια όμορφο, που δεν προσπαθώ καν να το συλλάβω, ΟΥΤΕ ΤΟΛΜΩ ΝΑ ΤΟ ΖΩΓΡΑΦΙΣΩ

 

Γράψε σε παρακαλώ κάτι για την έκθεση, κάτι για τα λιόδεντρα, για τον Κώστα Λόβουλο, με κ παρακάλεσε πριν από λίγες μέρες  ο φίλος μου Νίκος Καϊδης. Πώς να γράψω κάτι για το τιμητικό έτος της ελιάς, όταν ένας μεγάλος ζωγράφος δεν τόλμησε καν να το απεικονίσει.

 

Οι ποιητές πάντοτε την αγαπούσαν. Ο Σοφοκλής, ο Σόλωνας, ο Ηρόδοτος και ο Όμηρος, ο Πλίνιος Γαϊος, ο Οβίδιος και ο Θερβάντες, ο Χαίλντερλιν, ο Χέρμαν Έσσε και ο Πάμωλο Νερούντα, ο Κωστής Παλαμάς , η Αντόνια Πότσι, ο Λώρρενς Ντάλερ, ο Άλντους Χάξλεϋ και ο Ζαν Τζιόνο  ο μεγάλος ποιητής του γαλλικού νότου, στου οποίου τα έργα η ελιά αποτελούσε πάντα το σπουδαιότερο σκηνικό. Ο ίδιος ο αμερικάνός πρόεδρος Θωμάς Τζέφερσον χαρακτήρισε την ελιά ως το πραγματικά μεγαλύτερο δώρο των ουρανών.

 

Παρόλο που ο Βίνσεντ βαν Γκόγκ την ίδια χρονιά που έγραφε το γράμμα στον αδερφό του, ζωγράφι9σε 17 πίνακες με λιόδεντρα και μέχρι το θάνατό του, 15 μήνες αργότερα στις 27.7.1890 δημιούργησε άλλους δύο τέτοιους πίνακες, εγώ ο ίδιος μένω άναυδος μπρος στο ιερότερο όλων των δέντρων.

 

Θυμάμαι ωστόσο μια από τις ωραιότερες εκδηλώσεις αγάπης στα ελαιόδεντρα, την οποία  θα σας παραθέσω εδώ ως αντιστάθμισμα της δικής μου αδυναμίας   να ανταποκριθώ στην επιθυμία του Νίκου Καϊδη. Ο γερμανός συγγραφέας και φιλέλληνας Έρχαρτ Καίστνερ, έγραφε με ευαίσθητο τρόπο έκφρασης, το 1953 στο βιβλίο του «Πλαγιές με λιόδεντρα πλαγιές με αμπέλια» το οποίο από μόνο του ισοδυναμεί με ερωτική εξομολόγηση προς την Ελλάδα.

 

«Τρία μόνο πράγματα θα μπορούσα να αναφέρω, που αγαπώ εξίσου σε αυτή τη χώρα ∙  την ελιά , το άνθος της ροδιάς και τα τζιτζίκια. Ενίσχυσε την πεποίθηση μου ότι ζει κανείς αληθινά μόνο εκεί που ο ήχος των τζιτζικιών γεμίζει τα μεσημέρια, και εκεί που στέκουν λιόδεντρα.
 

Η ελιά είναι το δέντρο των δέντρων, την αγαπώ . Έχει την ευλογία, τη σιωπή. Όταν αναπτυσσόταν δεν σκέφτηκε τον εαυτό της, αλλά μόνο τον άνθρωπο. Η έγνοια της, λάδι ενάντια στην πείνα, λάδι για το σώμα, το δέρμα και τα μαλλιά, λάδι για τη λάμπα να φωτίζει, λάδι ως φορέας αρωμάτων, κλαδί ελιάς ως σύμβολο ειρήνη και έπαθλο του νικητή. Ένα κλαδί ελιάς έβαζαν οι πατεράδες στην πόρτα  όταν γεννιόταν γιος.

 

Είναι αυτή η ικανότητά του να γερνάς, γιατί το λιόδεντρο αρχίζει μόλις στα πενήντα, εξήντα χρόνια να χρησιμεύει σε κάτι και στη βιβλική ηλικία πολλών εκατοντάδων χρόνων εξακολουθεί να φέρει καρπούς Είναι η προσωποποιημένη υπομονή, ο προσωποποιημένος χρόνος. Πόσο σεμνό είναι ,  φαίνεται στα άνθη του. Είναι όπως  στα δημητριακά και τα αμπέλια, που επίσης δεν ξεχωρίζουν για την πλούσια ανθοφορία τους. Βγάζει μόνο κάτι συνεσταλμένες χαντρούλες που κρύβονται πίσω από τα  ασημοπράσινα πουπουλένια φύλλα και σχεδόν δεν ευωδιάζουν, παρά μόνο ίσως με ένα άρωμα νιότης.

 

Υπάρχουν βέβαια εξίσου όμορφες ελιές στην Ιταλία και την Προβηγκία, αλλά μόνο στην Ελλάδα υπάρχει εκείνο το κάτι που κάνει τη διαφορά. Μπορεί κανείς να διαβάσει Πλάτωνα, χωρίς να δει τα ασημένια λαμπυρίσματα του ελαιόδασους που εκτείνονται κατά μήκος του Κηφισού πάνω από την Ακαδημία, χωρίς να ακούσει τους ψιθύρους  του: Στα ίδια δέντρα του Κολωνού είναι αφιερωμένοι οι θαυμάσιοι σοφόκλειοι στίχοι. Γιατί αυτό είναι ; ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ ΠΑΝΤΟΤΕ ΤΑ ΑΓΑΠΟΥΣΑΝ. Αυτό βέβαια αποτυπώθηκε στα φύλλα και τα κλαδιά σαν πρωινή δροσιά, που τώρα κυλάει σταγόνα τη σταγόνα ; ορατή, αόρατη μόνο για τους τυφλούς. Είναι το ίδιο με τη λάμψη, που η Αθήνα περιέλουσε τους αγαπημένους της, ιδού επιδαψιλεύει με χάρη τους ώμους και τη θωριά  του. Όταν ο Πάνας ο παίχτης της φλογέρας, μετά από χρόνια ασωτίας επιστρέφει στο χωριό του και χωρίς να τον αναγνωρίσουν κοιτά μέσα από το τζάμι του φούρνου μες στο σπιτικό του, η σκηνή περιγράφεται ως εξής :  …… το κόκκινο τραπέζι, τα  κόκκινα τραπέζια της δουλειάς, τα στρογγυλά κουτάλια στο  ξύλινο ράφι του τοίχου γύρω από το φούρνο για να στεγνώσουν…… όλα όμως σκαλισμένα στην πέτρα της αιωνιότητας.

 

Ό,τι αγαπιέται αλλιώτεψε, τίποτε δεν τιμάται μάταια. Η πολυτραγουδισμένη από τους ποιητές κοιλάδα, παραμένει ομορφότερη μέσα στους αιώνες, από κάποια που κανείς δεν τραγούδησε και ένα ποτάμι που κάποτε υπήρξε Θεός θα λάμπει για πάντα, όπως ένας άνθρωπος  που αγαπήθηκε είναι ωραιότερος από όσο θα καταφέρει ποτέ να είναι κάποιος που δεν αγαπήθηκε.

 

Ο Χέρμαν Έσσε έγραφε: Τα δέντρα είναι  κειμήλια, όποιος μπορεί να τους μιλήσει, όποιος ξέρει να τα ακούσει, εκείνος μαθαίνει την αλήθεια. Μπορείς να μιλήσεις με τις δημιουργίες του Κώστα Λόβουλου, αλλά μπορείς και να τις αγγίξεις. Ο Κώστας Λόβουλος είναι τέκνο αυτού του πανέμορφου και μοναδικού νησιού της Θάσου. Μεγάλωσε με τις ελιές. Τα έργα του είναι αγκαλιάσματα, θωπείες. Με τα εργαλεία του χαϊδεύει το ξεστό υλικό.

 

«Φτώχυνε με σε ξύλο κι εγώ θα σε πλουτίσω σε λάδι. Μη με χτυπάς, να με φιλήσεις πρέπει. Αν θες να δρέψεις τους καρπούς μου, κλάδεψε με προσεχτικά, λίπανε με καλά ή αλλιώς εμπιστέψου με καλύτερα σε χέρια άλλων» , λέει μια μαροκινή παροιμία:

 

ΕΜΠΙΣΤΕΨΟΥ ΜΕ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΛΟΒΟΥΛΟ



…για τον Λόβουλο Κώστα

τον Γλύπτη των Λιμεναρίων της Θάσου

 

Το  ποίημα που εκφράζει τη δουλειά του :

 

Εκόμισα εις την Τέχνην  -  κάτι μισοειδωμένα,

Πρόσωπα ή γραμμές       ερώτων ατελών

Κάτι αβέβαιες μνήμες.    Ας αφεθώ σ΄ αυτήν

Ξέρει να σχηματίσει        Μορφήν της Καλλονής.                                           

«Εκόμισα εις την τέχνη»

                                   Κ.Π.Καβάφης

 

Το ποίημα που εκφράζει τη ζωή του:

 

Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια

Που μου εξαντλεί τους αγκώνες και δεν ξέρω πού να

Τ΄ ακουμπήσω.

Έπεφτε στο όνειρο καθώς  έβγαινα από το όνειρο

Έτσι ενώθηκε η ζωή μας και θα είναι πολύ δύσκολο να ξαναχωρίσει

«Μυθιστόρημα».

             Γ.Σεφέρης

 

 

Ρίχνοντας μια συνολική ματιά στο έργο του, και παρατηρώντας κανείς την αγριότητα που χαρακτηρίζει τις μορφές των  πρώτων του  έργων  και παράλληλα τις όμορφες μορφές  και τους πανανθρώπινους συμβολισμός στα πρόσφατα έργα καταλαβαίνει πως η   πιο ολιστική,  μα και πιο εγκωμιαστική κριτική για τον Λόβουλο «γράφτηκε» περίπου τριάντα χρόνια πριν  καν ξεκινήσει το έργο του:

 

 «Η τέχνη δημιουργεί τον κόσμο. Η φύση είναι γι΄ αυτή ένα νεφέλωμα κι όλο το ζήτημα είναι να φτιάξεις από το νεφέλωμα ένα άστρο. Οι μεγάλοι δεν αρχίζουν απ΄ το να είναι ανθρώπινοι, αρχίζουν απάνθρωποι. Καταλήγουν στην ανθρωπιά πλαταίνοντας με κάποιο τρόπο τον εαυτό τους.»

«Έξι νύχτες στην Ακρόπολη»

 

Αντί επιλόγου.. το πιστεύω του:

 

«Για να ΄σαι καλλιτέχνης πρέπει να ‘ σαι πρώτα άνθρωπος»

Constantin  Brancuzzi

 

 Στα πλαίσια των εκδηλώσεων "Παλάτι 2006: για να γίνει το όνειρο πραγματικότητα"